در درس قبل فهمیدیم فارکس چیست. حالا میخواهیم به یک سؤال ساده اما مهم پاسخ دهیم: چه چیزی در فارکس معامله میشود؟ پاسخ کوتاه، «پول» یا دقیقتر بگوییم «ارز کشورها» است.
البته قرار نیست یک بسته اسکناس دلار بخرید و آن را گوشه خانه نگه دارید! معامله در فارکس بهصورت الکترونیکی انجام میشود و شما ارزش یک ارز را در برابر ارز دیگری میسنجید. به همین دلیل، ارزها همیشه دوتایی دیده میشوند؛ مثل EUR/USD یا USD/JPY.
در ادامه این درس از مجموعه آموزش فارکس ایران تریدر با زبان ساده میبینیم دقیقاً چه چیزی میخریم و میفروشیم، چرا قیمت ارزها تغییر میکند و ارزهای اصلی بازار کداماند.
دقیقاً چه چیزی در فارکس میخریم و میفروشیم؟
وقتی مثلاً جفتارز USD/JPY را میخرید، همزمان دلار آمریکا را میخرید و ین ژاپن را میفروشید. اگر EUR/USD را بفروشید، در عمل یورو را میفروشید و دلار آمریکا را میخرید. پس هر معامله فارکس همیشه دو طرف دارد: یک ارز خریداری میشود و ارز دیگر فروخته میشود.
برای ساده شدن موضوع، میتوان گفت خرید یک ارز تا حدی شبیه رأی دادن به وضعیت اقتصادی آن کشور است. اگر انتظار داشته باشید اقتصاد ژاپن نسبت به آمریکا عملکرد بهتری داشته باشد، ممکن است ارزش ین در برابر دلار بالا برود. اما این فقط یک تشبیه آموزشی است؛ با خرید ین، سهامدار اقتصاد ژاپن نمیشوید و مالک بانک یا شرکت خاصی نخواهید شد.
در معاملات آنلاین خُرد نیز معمولاً اسکناس واقعی میان شما و فروشنده جابهجا نمیشود. نوع دقیق معامله به حساب و محصول بروکر بستگی دارد و ممکن است بهصورت معامله خارج از بورس یا قرارداد مابهالتفاوت انجام شود. فعلاً همین نکته را به خاطر بسپارید: موضوع اصلی، تغییر ارزش نسبی دو ارز است.
چرا ارزش یک ارز بالا یا پایین میرود؟
نرخ ارز، قیمت یک واحد پول برحسب واحد پول دیگر است. مثل هر بازار دیگری، عرضه و تقاضا روی این قیمت اثر میگذارد. اگر تقاضا برای یک ارز بیشتر شود، معمولاً ارزش آن بالا میرود؛ اگر فروشندگان آن بیشتر شوند، ممکن است ضعیف شود.
اما چه چیزی تقاضا را تغییر میدهد؟ چند عامل مهم عبارتاند از:
- نرخ بهره: تغییر نرخ بهره میتواند سرمایه را به یک کشور جذب کند یا از آن خارج کند.
- تورم: تورم بالا در بلندمدت معمولاً قدرت خرید ارز را کاهش میدهد.
- رشد و سلامت اقتصاد: اشتغال، تولید و رشد اقتصادی میتوانند نگاه بازار به آینده یک ارز را تغییر دهند.
- ثبات سیاسی و مالی: در زمان نااطمینانی، معاملهگران گاهی به ارزهایی پناه میبرند که امنتر میدانند.
- انتظارات بازار: قیمتها فقط به شرایط امروز واکنش نشان نمیدهند؛ معاملهگران دائماً آینده را هم حدس میزنند.
بنابراین نرخ تبدیل یک ارز، یک نمره ساده برای اقتصاد آن کشور نیست. بازار در هر لحظه شرایط دو اقتصاد، تصمیمهای بانکهای مرکزی و انتظار معاملهگران را با هم مقایسه میکند.
ارزهای اصلی فارکس کداماند؟
دهها ارز در بازار جهانی وجود دارد، اما معاملهگران تازهکار بیشتر نام هشت ارز را میشنوند. در آموزشهای فارکس معمولاً دلار آمریکا، یورو، ین ژاپن، پوند انگلیس، فرانک سوئیس، دلار کانادا، دلار استرالیا و دلار نیوزیلند را «ارزهای اصلی» مینامند.
این نامگذاری یک دستهبندی آموزشی رایج است، نه یک قانون تغییرناپذیر. سهم ارزها از معاملات جهانی با گذشت زمان تغییر میکند. برای مثال یوان چین امروز نقش مهمتری از سالهای قبل دارد، اما هنوز در بسیاری از دورههای مقدماتی همان هشت ارز بالا با عنوان ارزهای اصلی معرفی میشوند.
| نماد | نام ارز | کشور یا منطقه | نام مستعار رایج |
|---|---|---|---|
| USD | دلار آمریکا | ایالات متحده | Buck / Greenback |
| EUR | یورو | منطقه یورو | Fiber |
| JPY | ین | ژاپن | Yen |
| GBP | پوند | بریتانیا | Cable |
| CHF | فرانک | سوئیس | Swissy |
| CAD | دلار کانادا | کانادا | Loonie |
| AUD | دلار استرالیا | استرالیا | Aussie |
| NZD | دلار نیوزیلند | نیوزیلند | Kiwi |
چرا دلار آمریکا اینقدر مهم است؟
دلار آمریکا هنوز مرکز ثقل بازار ارز است. طبق گزارش سهسالانه بانک تسویه بینالمللی (BIS) در آوریل ۲۰۲۵، دلار در یک سمت ۸۹.۲ درصد معاملات ارزی قرار داشته است. یورو با ۲۸.۹ درصد و ین ژاپن با ۱۶.۸ درصد در رتبههای بعدی بودهاند. مجموع این درصدها میتواند از ۱۰۰ بیشتر شود، چون در هر معامله دو ارز حضور دارند.
برای یک تازهکار نتیجه ساده است: لازم نیست از روز اول همه ارزهای دنیا را دنبال کنید. شناخت دلار و چند ارز اصلی، شروع منطقیتری است.
نماد ارزها چگونه ساخته میشود؟
هر ارز یک کد سهحرفی استاندارد دارد که با استاندارد ISO 4217 شناخته میشود. در بسیاری از کدها، دو حرف اول به کشور و حرف سوم به نام ارز اشاره میکند.
برای نمونه، در NZD دو حرف NZ به نیوزیلند و حرف D به Dollar اشاره دارد. در USD نیز US نشانه ایالات متحده و D نشانه دلار است. البته استثناهایی هم وجود دارد؛ برای مثال کد سوئیس با CH آغاز میشود که از نام لاتین این کشور آمده است.
این کدها کمک میکنند معاملهگران در هر زبان و کشوری یک ارز را با نامی یکسان بشناسند. بنابراین اگر در یک تحلیل انگلیسی واژه Kiwi را دیدید، منظور میوه کیوی نیست؛ معاملهگر درباره دلار نیوزیلند صحبت میکند!
نامهای مستعار ارزها چه کاربردی دارند؟
در خبرها و تحلیلهای انگلیسی همیشه از نام رسمی ارزها استفاده نمیشود. Cable برای پوند، Loonie برای دلار کانادا، Aussie برای دلار استرالیا و Kiwi برای دلار نیوزیلند چند نمونه معروفاند. لازم نیست همه این نامها را حفظ کنید، اما شناخت آنها کمک میکند هنگام خواندن تحلیلها گیج نشوید.
دلار آمریکا هم چند لقب دارد؛ Buck و Greenback از رایجترین آنها هستند. بعضی نامها محلیاند و ممکن است در تمام بازار شناختهشده نباشند، پس برای معامله همیشه همان کد رسمی سهحرفی را ملاک قرار دهید.
آیا طلا، نفت و بیتکوین هم فارکس هستند؟
خیر. فارکس در معنای دقیق خود بازار تبادل ارزهاست. با این حال بسیاری از بروکرها در همان پلتفرم معاملاتی، ابزارهای دیگری مانند طلا، نقره، نفت، شاخصها، سهام و رمزارزها را نیز ارائه میکنند. دیدن این نمادها در متاتریدر به این معنی نیست که همه آنها «فارکس» هستند.
این ابزارها ممکن است بهصورت قرارداد مابهالتفاوت یا CFD ارائه شوند؛ یعنی معاملهگر روی تغییر قیمت معامله میکند و معمولاً مالک دارایی پایه نمیشود. شرایط دقیق قرارداد، هزینهها و ریسکها را باید در مشخصات حساب بروکر بررسی کرد.
خلاصه درس
در فارکس، ارز یک کشور در برابر ارز کشور یا منطقه دیگری معامله میشود. شما اسکناس فیزیکی یا سهمی از اقتصاد کشور نمیخرید؛ در واقع روی تغییر ارزش نسبی دو ارز معامله میکنید. عرضه و تقاضا، نرخ بهره، تورم، وضعیت اقتصاد، ثبات سیاسی و انتظار بازار میتوانند قیمت ارزها را جابهجا کنند.
برای شروع، شناخت هشت ارز اصلی و کدهای سهحرفی آنها کافی است. در درس بعد یاد میگیریم جفتارز چگونه ساخته میشود و خرید یا فروش آن دقیقاً چه معنایی دارد.
درس بعدی: خرید و فروش جفت ارزها در فارکس
سؤالات متداول
در بازار فارکس چه چیزی معامله میشود؟
در فارکس، ارزها بهصورت جفت معامله میشوند؛ یعنی همزمان یک ارز خریداری و ارز دیگر فروخته میشود.
آیا با خرید یک ارز، مالک بخشی از اقتصاد آن کشور میشویم؟
خیر. این تعبیر فقط یک تشبیه ساده آموزشی است. معامله ارز به شما مالکیت در اقتصاد، شرکتها یا بانکهای آن کشور نمیدهد.
مهمترین ارزهای فارکس کداماند؟
در آموزشهای مقدماتی معمولاً USD، EUR، JPY، GBP، CHF، CAD، AUD و NZD بهعنوان هشت ارز اصلی معرفی میشوند.
آیا طلا و نفت جزو بازار فارکس هستند؟
خیر. فارکس به تبادل ارزها گفته میشود، اما بسیاری از بروکرها طلا، نفت و ابزارهای دیگر را هم در همان پلتفرم ارائه میکنند.
49 پاسخ
سلام ممنون از مطالب ساده و قابل فهمتون
بسیار اموزش اولیه خوبی بود یک اشنایی اولیه از بازار ارز فرا گرفتم
بسیار عالی
ممنون از مطالب خوبتون
استفاده میکنیم
ممنونیم که مارا با اقتصاد جهان پیوند می دهیداصولا سیستم های بسته میرا هستند تنها سیستمهای در جهان تو فیق پیدا می کنند که باز وپو یا باشد از وقتیکه چین کمر بند بسته مائوئیست را پاره کرد رشد و ترقیش آغاز شد بطوریکه امروز صلای رهبری جهان را داده و اقتصاد خود را بارتبه دوم جهانی رسانده است و….
سلام وقتتون بخیر ممنون از سایت عالیتون واقعا استفاده کردیم. شما فارکس تبدیل پول رو توضیح دادین اگه در مورد بازارهای دیگه مثل طلا و نفت هم مطلب بزارین ممنون میشم.
سلام دوست گرامی،
طلا و نفت هم از فرمول مشابهی استفاده می کنند، فقط چیزی رو که باید دقت کنید این هست که وقتی طلا ترید می کنید در واقع جفت طلا/دلار را معامله می کنید و وقتی نفر ترید می کنید در واقع جفت نفت/ دلار رو معامله می کنید.