چه چیزی در فارکس معامله می‌شود؟

در فارکس، ارزها در برابر یکدیگر معامله می‌شوند. برای دریافت یک ارز، ارز دیگری را می‌دهید؛ به همین دلیل روی صفحه معمولاً دو نام کنار هم می‌بینید، نه یک ارز تنها. در درس قبل با اصلِ تبدیل پول آشنا شدیم. حالا می‌خواهیم بفهمیم این دو نام دقیقاً چه هستند و چرا کدهایشان را می‌بینیم.

این درس از ایران تریدر برای کسی نوشته شده که تازه با فارکس آشنا شده است. قرار نیست همهٔ نمادهای دنیا را حفظ کنید؛ چند ارز رایج و یک روش ساده برای خواندن کدها کافی است.

چرا ارزها دوتایی معامله می‌شوند؟

وقتی در سفر دلار می‌دهید و ین می‌گیرید، از یک سو ین را خریده‌اید و از سوی دیگر دلار را فروخته‌اید. این دو اتفاق یک مبادله‌اند. در بازار هم ارزش ین را باید در برابر پول دیگری بسنجید؛ برای نمونه در برابر دلار.

نماد USD/JPY کنار هم قرارگرفتن دلار آمریکا و ین ژاپن را نشان می‌دهد. نماد EUR/USD هم یورو و دلار آمریکا را کنار هم می‌آورد. در این درس فقط می‌خواهیم دو طرف مقایسه را بشناسیم؛ ترتیب ارزها و تصمیم خرید یا فروش را در درس جفت‌ارزها با مثال باز می‌کنیم.

پس EUR به‌تنهایی کد یک ارز است و EUR/USD نماد یک جفت‌ارز. این تفاوت کوچک هنگام خواندن مقاله‌ها و دیدن نمادهای پلتفرم خیلی به کارتان می‌آید. اگر کسی دربارهٔ «یورو» حرف بزند، هنوز ممکن است لازم باشد بپرسید یورو را با چه ارزی مقایسه می‌کند.

رویا به آریا می‌گوید: «یورو قوی شد.» آریا سؤال خوبی می‌پرسد: «در برابر کدام ارز؟» ممکن است یورو در همان روز نسبت به دلار بالا رفته باشد، اما نسبت به پوند پایین آمده باشد. پس جملهٔ «یک ارز قوی شد» بدون طرفِ مقایسه ناقص است.

آیا با معاملهٔ یک ارز، مالک اقتصاد آن کشور می‌شویم؟

نه. گاهی می‌گویند خریدن یک ارز مثل «رأی‌دادن به اقتصاد آن کشور» است. این فقط یک تشبیه است. معاملهٔ ین به شما سهمی از شرکت‌های ژاپن یا مالکیت در اقتصاد ژاپن نمی‌دهد. شما با نرخ ارز و تغییر آن در برابر ارز دیگر سروکار دارید.

در معاملهٔ آنلاین خُرد هم معمولاً اسکناس به دستتان نمی‌رسد. شکل دقیق قرارداد را محصول معاملاتی تعیین می‌کند. برای فهم این درس کافی است بدانید موضوع اصلی، ارزش نسبی دو ارز است.

کد سه‌حرفی ارزها چه کمکی می‌کند؟

کلمهٔ «دلار» به‌تنهایی مبهم است. دلار آمریکا، کانادا، استرالیا و نیوزیلند چهار ارز متفاوت‌اند. اگر کسی بگوید «دلار بالا رفت»، هنوز باید بپرسید دربارهٔ کدام دلار و در برابر چه ارزی صحبت می‌کند.

برای رفع این ابهام از کدهای سه‌حرفی استفاده می‌شود. USD دلار آمریکاست، CAD دلار کانادا، AUD دلار استرالیا و NZD دلار نیوزیلند. پس در USD/CAD دو ارز متفاوت کنار هم هستند، هرچند هر دو «دلار» نام دارند.

این کدها بر پایهٔ استاندارد ISO 4217 شناخته می‌شوند. در بسیاری از کدها، دو حرف اول به کشور و حرف سوم به نام پول مربوط است؛ مثل USD. اما برای همهٔ ارزها نمی‌شود صرفاً با حدس‌زدن حروف، کد درست را ساخت. کافی است کدهای پرکاربرد را در جدول پایین ببینید و به‌تدریج یاد بگیرید.

مثلاً CHF کد فرانک سوئیس است و از روی نام فارسی «سوئیس» به‌راحتی حدس زده نمی‌شود. به همین دلیل بهتر است کد را از یک جدول معتبر بخوانید، نه اینکه برای هر ارز خودتان سه حرف بسازید. همین چند کد شناخته‌شده، اشتباه «همهٔ دلارها یکی‌اند» را برطرف می‌کند.

ارزهای اصلی در آموزش مقدماتی کدام‌اند؟

بسیاری از دوره‌های آموزشی برای شروع روی هشت ارز زیر تمرکز می‌کنند. این یک فهرست آموزشی رایج است؛ به این معنی نیست که رتبهٔ معاملات جهانی همیشه دقیقاً همین ترتیب را دارد یا ارز دیگری مهم نیست.

از این جدول فعلاً سه چیز را به خاطر بسپارید: USD دلار آمریکاست، EUR یوروست و JPY ین ژاپن. بقیه را هر وقت در مقاله یا پلتفرم دیدید، به جدول برگردید. حفظ‌کردن یک‌بارهٔ هشت ردیف شرط فهم فارکس نیست.

ممکن است در یک دورهٔ دیگر ببینید فقط چند ارز از این فهرست «اصلی» نامیده شده‌اند یا ارزهای دیگری هم در آمار جهانی جایگاه بالایی دارند. این اختلاف، اصلِ درس را عوض نمی‌کند. ما از این هشت ارز به‌عنوان واژگان اولیه استفاده می‌کنیم تا در درس‌های بعد مثال‌ها را راحت‌تر بخوانید.

هشت ارز با جفت‌ارزهای اصلی یک اصطلاح نیست. جفت‌ارز اصلی معمولاً به ترکیب‌های شناخته‌شده‌ای گفته می‌شود که دلار آمریکا یک طرف آن‌هاست؛ دسته‌بندی دقیق جفت‌ها را در درس بعد می‌خوانید.

چه چیزی ارزش یک ارز را تغییر می‌دهد؟

ارز هم مانند چیزهای دیگر با عرضه و تقاضا روبه‌روست، اما دلیل تغییر تقاضا همیشه یک خبر ساده نیست. نرخ بهره، تورم، وضعیت اقتصاد، پرداخت‌های بین‌المللی و انتظارات افراد از آینده می‌توانند بر تصمیم خریداران و فروشندگان اثر بگذارند.

مثلاً خبر افزایش نرخ بهره ممکن است توجه بازار را جلب کند. بااین‌حال از روی یک خبر نمی‌شود نتیجه گرفت که یک جفت‌ارز حتماً بالا می‌رود: بازار ممکن است خبر را از قبل پیش‌بینی کرده باشد، و وضعیت ارز مقابل هم مهم است. در این مرحله کافی است بدانید قیمت حاصل مقایسهٔ دو ارز و تصمیم افراد بسیار است، نه نمرهٔ ثابت یک کشور.

فرض کنید خبری دربارهٔ اقتصاد ژاپن منتشر می‌شود. برای فکرکردن دربارهٔ USD/JPY فقط پرسیدن «این خبر برای ین خوب است؟» کافی نیست؛ دلار طرف دیگر همین جفت است. رویا می‌تواند از خودش بپرسد: «بازار از قبل چه انتظاری داشت و هم‌زمان دربارهٔ دلار چه می‌داند؟» این سؤال‌ها برای فهم خبرند، نه روشی برای پیش‌بینی قطعی قیمت.

آیا طلا، نفت و بیت‌کوین هم فارکس‌اند؟

نه در معنای دقیقِ مبادلهٔ ارزها. ممکن است بروکر در همان نرم‌افزاری که جفت‌ارزها را نشان می‌دهد، طلا، نفت، شاخص یا رمزارز هم ارائه کند. مشترک‌بودن پلتفرم، ماهیت این دارایی‌ها را یکی نمی‌کند. نام و شرایط هر محصول را جداگانه بخوانید.

خودتان امتحان کنید

در USD/CAD چه دو ارزی دیده می‌شوند؟ دلار آمریکا و دلار کانادا. در EUR/JPY چه دو ارزی؟ یورو و ین ژاپن. حالا اگر کسی فقط بگوید «دلار رشد کرد»، چه سؤالی می‌پرسید؟ کدام دلار و در برابر کدام ارز؟ همین پرسش ساده جلوی بسیاری از سوءبرداشت‌ها را می‌گیرد.

خلاصهٔ درس

• در فارکس، ارزها در برابر یکدیگر قیمت‌گذاری و معامله می‌شوند.
• نام یک ارز یا «قوی‌شدن» آن بدون مشخص‌کردن ارز مقابل، توضیح کاملی نیست.
• کدهای سه‌حرفی کمک می‌کنند ارزهای هم‌نام را اشتباه نگیریم.
• هشت ارز جدول، نقطهٔ شروع آموزشی‌اند؛ لازم نیست همه را در یک روز حفظ کنید.
• طلا و نفت ممکن است کنار جفت‌ارزها در پلتفرم باشند، اما خودِ فارکس نیستند.