نرخ بهره و تاثیر آن در بازارهای مالی

196 بازدید

نرخ بهره یا نرخ سود نشان‌دهنده درصدی است که بانک یا موسسه‌ای که وام می‌دهد، از اصل وام به عنوان هزینه‌ی استفاده از پول خود در زمان معین حاصل می‌کند. این نرخ بهره می‌تواند به صورت سالانه یا به صورت سایر واحدها اعلام شود. برای فردی که وام می‌گیرد، پرداخت نرخ بهره به معنای پرداخت هزینه برای داشتن و استفاده از پول است. برعکس، برای فردی که پول خود را در بانک سپرده گذاشته و به عنوان سرمایه گذار عمل می‌کند، نرخ بهره نشانگر بازده سرمایه و درآمدی است که از این سرمایه به دست می‌آید. در این مطلب از وبسایت معامله‌گر ایرانی به زبان ساده، به بررسی تاثیر نرخ بهره در بازارهای مالی و سایر موارد مهم در این زمینه ‌می‌پردازیم .

 

مفهوم نرخ بهره

نرخ بهره به بیان ساده درصدی است که بر اساس آن، هنگام دریافت وام یا پول از بانک، شما موظف به پرداخت مبلغی بیشتر از مبلغ دریافتی خود هستید، این نرخ به صورت درصدی اعلام می‌شود. به عبارت دیگر، اگر شما پولی را از بانک به عنوان وام دریافت می‌کنید، باید بر اساس نرخ بهره مشخص، هنگام بازپرداخت، مبلغی بیشتر از مقدار اصلی را به بانک بازپرداخت کنید.

نرخ بهره توسط بانک مرکزی اعلام می‌شود و این نرخ تأثیر زیادی بر اقتصاد کلان کشور دارد. تعیین نرخ بهره توسط بانک مرکزی به منظور تنظیم و کنترل میزان تورم، رشد اقتصادی، و سیاست‌های پولی انجام می‌شود.

 

تفاوت نرخ بهره واقعی و اسمی

نرخ بهره اسمی و نرخ بهره واقعی دو مفهوم مهم در اقتصاد هستند. نرخ بهره اسمی نرخی است که بانک به شما برای استفاده از سرمایه‌ی خود پرداخت می‌کند، در حالی که نرخ بهره واقعی این نرخ را با توجه به نرخ تورم در نظر می‌گیرد و نشان‌دهنده واقعیت افزایش یا کاهش ثروت شماست.

بیایید با یک مثال توضیح دهیم:

فرض کنید نرخ بهره اسمی برابر با ۲۰٪ است و شما یک سال پول خود را در بانک قرار می‌دهید. در این صورت، با توجه به نرخ بهره اسمی، در پایان سال شما ۲۰٪ سود خواهید گرفت.

حالا بیایید نرخ تورم را در نظر بگیریم. اگر نرخ تورم ۱۸٪ باشد، ثروت شما در واقعیت تنها ۲٪ افزایش یافته است. چرا؟ زیرا افزایش در قدرت خرید پول شما به دلیل تورم نیز در محاسبه واقعیت در نظر گرفته می‌شود.

در صورتی که نرخ تورم به ۴۰٪ برسد، ثروت شما نه تنها سود نخواهد داشت، بلکه با توجه به افزایش شدید تورم، قدرت خرید پول شما به میزان ۲۰٪ کاهش یافته است.

پس نرخ بهره واقعی نشان‌دهنده واقعیت افزایش یا کاهش ثروت شماست، در حالی که نرخ بهره اسمی تنها نشان‌دهنده سود اعلامی توسط بانک است. در شرایط تورمی بالا، نرخ بهره واقعی مهمتر از نرخ بهره اسمی خواهد بود، زیرا تاثیر تورم بر قدرت خرید پول شما را مشخص می‌کند.

 

نرخ بهره فدرال رزرو

نرخ بهره فدرال رزرو یا به اختصار Fed Funds Rate نرخ بهره‌ای است که توسط فدرال رزرو، بانک مرکزی آمریکا، تعیین می‌شود. این نرخ به معنای نرخ بهره بین بانکی است که بانکها به یکدیگر وام می‌دهند یا از یکدیگر وام می‌گیرند. تعیین نرخ بهره فدرال رزرو بر اساس نیازهای اقتصادی و سیاست‌های پولی صورت می‌گیرد. تاثیر نرخ بهره در بازارهای مالی تأثیر بسزایی بر اقتصاد کلان دارد و تعیین‌کننده سطح فعالیت اقتصادی، تورم، و بیکاری است.

 

انواع نرخ بهره

در زیر به بررسی انواع نرخ بهره می‌پردازیم تا به شما کمک کنیم تصمیمات بهتری برای مدیریت مالی خود بگیرید.

نرخ بهره ساده: نرخ بهره ساده (Simple Interest Rate) به عنوان یکی از روش‌های پرکاربرد در وام‌ها و اقتراض‌های کوتاه‌مدت شناخته می‌شود. در این سیستم، تنها بر اساس اصل مبلغ وام سود محاسبه می‌شود. به عبارت دیگر، تنها بخش اصل مبلغ به عنوان سود در نظر گرفته می‌شود. این نوع نرخ بهره معمولاً برای وام‌های کوتاه مدت، اتومبیل و برخی وام‌های مسکن استفاده می‌شود.

نرخ بهره مرکب: نرخ بهره مرکب (Compound Interest Rate) یک روش پیچیده‌تر است که به جمع آوری سود انباشته از دوره‌های قبلی نیز توجه دارد. این نوع نرخ بهره باعث افزایش سود به مرور زمان می‌شود و برای وام‌ها و اقراض با مدت زمان بلند معمولاً مناسب است. این نوع نرخ بهره به وام‌دهنده اجازه می‌دهد درآمد بیشتری کسب کند.

نرخ بهره موثر: نرخ بهره موثر (Effective Interest Rate) یا نرخ بهره واقعی، نرخ بهره‌ای است که با در نظر گرفتن فرآیند مرکب شدن، نرخ بهره واقعی مرتبط با سرمایه‌گذاری یا استقراض را نشان می‌دهد. این نرخ بهره به ما کمک می‌کند تا به دقت متوجه شویم که چقدر هزینه‌های واقعی استقراض یا سرمایه‌گذاری می‌شود.

نرخ بهره ثابت: نرخ بهره ثابت (Fixed Interest Rate) یکی از گزینه‌های محبوب در وام‌های مسکن و سایر اقراض‌هاست. در این حالت، نرخ بهره در طول مدت اقراض تغییر نمی‌کند و به شما اطمینان می‌دهد که با تغییرات شرایط اقتصادی مواجه نخواهید شد. برای مثال، وام‌های مسکن ۳۰ ساله با نرخ بهره ثابت معمولاً به عنوان یک گزینه پایدار برای خریداران مسکن در نظر گرفته می‌شوند.

نرخ بهره شناور: نرخ بهره شناور (Floating Interest Rate) یا نرخ بهره متغیر، نرخی است که به صورت دوره‌ای با توجه به شرایط اقتصادی و بازارهای مالی تغییر می‌کند. این نرخ به شما امکان می‌دهد از نوسانات بازار به نفع خود استفاده کنید. نرخ بهره شناور به عنوان یک گزینه انعطاف‌پذیر و قابل تنظیم برای سرمایه‌گذاران یا افرادی که به دنبال اقراض هستند، مناسب است.

نرخ بهره سالانه: نرخ بهره سالانه (Annual Percentage Rate – APR) به عنوان یکی از ابزارهای مقایسه‌ای برتر برای وام‌ها و سرمایه‌گذاری‌ها شناخته می‌شود. این نرخ درصدی است که تمام هزینه‌های واقعی استقراض یا سرمایه گذاری را شامل می‌شود. هزینه‌های اضافی مانند کارمزد بانک و امتیاز افراد نیز در این نرخ محاسبه می‌شوند.

نرخ بهره پایه: نرخ بهره پایه (Prime Rate) نرخ بهره‌ای است که بانکهای تجاری از مشتریان معتبرتر خود دریافت می‌کنند. این نرخ بانکی از سیستم فدرال رزرو آمریکا مشتق می‌شود و به عنوان یک معیار برای سایر نرخ‌های بهره بانکها خدمت می‌کند. تغییرات در نرخ بهره پایه معمولاً تحت تأثیر قرارگیرند و بانکها آن را به عنوان پایه برای تعیین سایر نرخ‌های بهره خود استفاده می‌کنند.

نرخ تنزیل: نرخ تنزیل (Discount Rate) یا نرخ بهره بانکی، نرخی است که بانک مرکزی از بانکهای تجاری و سایر موسسات سپرده‌گذاری در هنگام پرداخت وام به آنها دریافت می‌کند. این نرخ نشان‌دهنده افت ارزش فعلی پول در آینده است و در سیاق سیاست‌های پولی تعیین می‌شود.

بر اساس نیازها و هدف‌های مالی خود، انتخاب انواع نرخ بهره می‌تواند تأثیر مستقیمی بر موفقیت مالی شما داشته باشد.

 

عوامل تاثیر نرخ بهره در بازارهای مالی

عرضه و تقاضا: نرخ بهره بیشتر از هر چیزی تحت تأثیر نیروهای عرضه و تقاضا قرار دارد. افزایش تقاضا برای وام‌ها ممکن است منجر به افزایش نرخ بهره شود، زیرا بانکها ممکن است تقاضا را کنترل کرده و نرخ بهره را افزایش دهند. از سوی دیگر، کاهش تقاضا می‌تواند به کاهش نرخ بهره منجر شود.

تورم: تورم یکی دیگر از ارکان موثر بر نرخ بهره است. هرچه تورم بیشتر باشد، احتمالاً بانکها نرخ بهره بیشتری را برای جبران افت ارزش پول درخواست می‌کنند. در واقع، این اقدام هدف از جبران خسارت تورمی است که در آینده بازپرداخت خواهد شد.

سیاست‌های پولی: سیاست‌های پولی، به خصوص تصمیمات بانک مرکزی، تأثیر بسزایی بر نرخ بهره دارند. با خرید یا فروش اوراق قرضه دولتی، بانک مرکزی می‌تواند نقدینگی را کنترل کرده و نرخ بهره را تنظیم کند. اگر نقدینگی افزایش یابد، نرخ بهره ممکن است کاهش یابد و برعکس.

در کل، نرخ بهره یکی از عناصر حساس در اقتصاد است که تحت تأثیر مستقیم عوامل اقتصادی قرار دارد. تعادل میان عرضه و تقاضا، تورم، و تصمیمات سیاست‌های پولی، این نرخ را تشکیل می‌دهند. مفهوم علم اقتصاد و تأثیرات پیچیده آنها نشان می‌دهد که تعیین نرخ بهره مسئله‌ای پیچیده است که تحت تأثیر متعددی از عوامل قرار دارد.

تاثیر نرخ بهره در بازارهای مالی

تاثیر نرخ بهره در بازارهای مالی

تغییرات در نرخ بهره می‌تواند تأثیرات زیادی بر بازارهای مالی داشته باشد. در زیر تاثیر نرخ بهره در بازارهای مالی بررسی می‌شود:

تاثیر نرخ بهره در بازار فارکس

نرخ بهره در بازار فارکس یکی از عوامل کلیدی است که بر ارزش ارزها تأثیر می‌گذارد. این تأثیر به دلیل مبادله ارزهای خارجی در این بازار به وضوح دیده می‌شود. افزایش یا کاهش نرخ بهره به عنوان یک ابزار مهم در پیش بینی جهت حرکت قیمت‌ها عمل می‌کند. با این حال، در فارکس که یک بازار دوطرفه است، تغییرات نرخ بهره نمی‌تواند تأثیر مستقیمی روی جهت حرکت بازار داشته باشد، اما به معامله‌گران امکان پیش‌بینی و بهره‌مندی از این تغییرات را می‌دهد.

تاثیر نرخ بهره در بازار بورس

در بازار بورس، ارتباط عکسی بین نرخ بهره و روندهای بازار وجود دارد. افزایش نرخ بهره معمولاً منجر به افزایش روندهای نزولی می‌شود. دلیل این امر در تمایل سرمایه‌گذاران به خرید اوراق قرضه دولتی با نرخ بهره بیشتر نسبت به سهام است. این ترجیح باعث کاهش تقاضا برای سهام و در نتیجه، کاهش قیمت آنها می‌شود.

تاثیر نرخ بهره در بازار کامودیتی‌ها

افزایش نرخ بهره به تدریج هزینه‌های خرید کامودیتی‌ها را برای سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگان افزایش می‌دهد. این افزایش هزینه باعث کاهش تقاضا برای این کالاها می‌شود و در نتیجه، قیمت آنها نیز کاهش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران ممکن است ترجیح دهند به فروش کامودیتی‌ها و سرمایه‌گذاری در ابزارهای مالی با بازدهی بالاتر بپردازند.

با توجه به عدم خطی بودن روابط اقتصادی، تحلیل تنها یک متغیر کافی نیست. دانش اقتصادی در دوره‌های اقتصاد کلان و فاندامنتال فارکس اهمیت بسیاری دارد. در کشورهایی همچون ایران، داشتن دانش اقتصادی می‌تواند یک ابزار قدرتمند برای سرمایه‌گذاری باشد. برای شروع سرمایه‌گذاری با بازدهی بالا، پیشنهاد می‌شود از دوره‌های آموزشی که به موضوعات اقتصادی مختلف مانند نرخ بهره، GDP و GNP، پایه پولی، چرخه‌های اقتصادی و زمان مناسب سرمایه‌گذاری پرداخته ویژه شده‌اند، استفاده کنید.

 

علت چندین نرخ بهره در یک کشور

در یک کشور، وجود چندین نرخ بهره به دلایل متعددی ممکن است و این امر باعث تفاوت در انواع نرخ بهره در نواحی مختلف اقتصادی می‌شود. در ادامه به عواملی که باعث این تفاوت‌ها می‌شوند، خواهیم پرداخت:

زمان: یکی از عوامل اصلی تفاوت در نرخ بهره، زمان می‌باشد. هر چه زمان پس‌انداز در بانک یا زمان بازپرداخت وام بیشتر باشد، نرخ بهره نیز بالاتر خواهد بود. این امر به دلیل افزایش ریسک مرتبط با زمان بیشتر معاملات مالی است.

ریسک نقدشوندگی: در زمان ارائه وام توسط بانکها، ریسک نقدشوندگی نقش مهمی ایفا می‌کند. بانکها برای انجام تعهدات کوتاه‌مدت به دارایی نقد نیاز دارند. افت موجودی نقد بانکها می‌تواند منجر به افزایش نرخ بهره شود تا زمان جبران زیان حاصل از این ریسک.

دیرکرد در بازپرداخت وام: ریسک نکول یا دیرکرد در بازپرداخت وام نیز می‌تواند تأثیرگذار باشد. در وام‌هایی که به افراد با کم اعتبار تعلق می‌گیرد، نرخ بهره معمولاً بیشتر است. این افراد ممکن است به دلیل دیرکرد در بازپرداخت وام، ریسک بیشتری ایجاد کنند که بانکها مجبور به افزایش نرخ بهره شوند.

در نهایت، باید توجه داشت که تفاوت‌ها در نرخ بهره ناشی از این عوامل نشان‌دهنده پیچیدگی ساختار اقتصادی و مالی یک کشور است و تعدادی از این عوامل ممکن است در هر کشور به شکل متفاوتی تأثیرگذار باشند.

 

سخن پایانی

در این مقاله به تاثیر نرخ بهره در بازارهای مالی و انواع آن پرداخته و فهمیدیم که نرخ بهره یکی از عوامل مهم در دنیای اقتصاد است که تأثیر زیادی بر ارزش پول دارد. نرخ بهره همواره به عنوان هزینه نگهداری پول در نظام مالی شناخته می‌شود، از آنجایی که ارزش پول در طول زمان دستخوش تغییرات مختلف می‌شود، تعیین نرخ بهره به شیوه‌ای خاص انجام می‌شود تا پس از انجام عملیات سپرده‌گذاری یا بازپرداخت وام، هیچ ضرری برای سپرده‌گذار یا وام‌دهنده به وجود نیاید.

لطفا به این مطلب امتیاز دهید
https://irtrader.net/?p=17550
اشتراک گذاری:
واتساپتوییترفیسبوک
محمد رضا قربانی
مطالب بیشتر

نظرات

0 نظر در مورد نرخ بهره و تاثیر آن در بازارهای مالی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.

رتبه بندی بهترین بروکرهای فارکس در سال 1403