الگوی کوسه یکی از الگوهای نسبتاً جدید و پیشرفته در دستهی الگوهای هارمونیک است که به معاملهگران کمک میکند نقاط بازگشت احتمالی قیمت را با دقت بالا شناسایی کنند. این الگو که توسط اسکات کارنی معرفی شد، بر پایه نسبتهای خاص فیبوناچی بنا شده و معمولاً پیش از شروع یک روند قوی ظاهر میشود. بنابراین همچون سایر الگوهای هارمونیک، الگوی کوسه نیز نه به خاطر نامش، بلکه به دلیل نسبت سودآوریاش مشهور است.
در این مقاله از مجموعه مقالات معامله گر ایرانی، به آموزش الگوی کوسه پرداخته و خواهیم گفت الگوی کوسه چیست، این الگو در تحلیل تکنیکال چگونه رسم میشود؟ نقاط PRZ در الگوی کوسه کجا هستند؟ چگونه الگوی کوسه را روی نمودار تشخیص دهیم؟ و در پایان به تفاوت الگوی کوسه با سایر الگوهای هارمونیک خواهیم پرداخت. این الگو چندان ساده نیست پس بیایید آموزش الگوی کوسه را با جزئیات شروع کنیم.
الگوی کوسه چیست؟
الگوی کوسه یکی از الگوهای هارمونیک قدرتمند در تحلیل تکنیکال است که به معاملهگران کمک میکند نقاط ورود و خروج بهینه را شناسایی کنند. این الگو بهدلیل شکل خاص خود که شباهت زیادی به نیمرخ کوسه دارد، به این نام شناخته میشود. اما شهرت آن نه بهخاطر ظاهرش، بلکه بهدلیل دقت بالا در پیشبینی بازگشت قیمتها است. الگوی کوسه در تحلیل تکنیکال یکی از انواع الگوی هارمونیک است که از پنج موج تشکیل شده است و با دنبال کردن نسبتهای فیبوناچی برای هر موج در معاملات شناسایی میشود.
ساختار و ویژگیهای الگوی کوسه
حال که گفتیم الگوی کوسه چیست، به ویژگیهای ساختار آن اشاره کنیم. این الگو شبیه الگوی نموداری مثلث در حال انبساط است. برای اینکه راحتتر این الگو را به خاطر بسپارید، میتوانید نیمرخ یک کوسه با دهان باز را تصور کنید که در حال تعقیب طعمه است. در این الگو، آخرین موج، در طول خود، تمام امواج قبلی را میبلعد.
نقاط اصلی الگو (X, A, B, C, D)
ساختار الگوی کوسه (Shark Pattern) دارای یک بازوی ضربهای (X-A) و یک بازوی اصلاحی (B) است. در این حالت، اصلاح هیچ مقدار خاصی ندارد. بازوی ادامهدهنده (C) باید به امتداد فیبوناچی ۱۱۳ درصد از بازوی B-A برسد، اما نباید از علامت ۱۶۱.۸ درصد فراتر رود و پس از آن یک اصلاح برای X-C دنبال میشود.
الگوی کوسهای که به این ترتیب به دست میآید باید به امتداد ۸۸.۶ درصد از این اصلاح برسد، اما نباید بیش از ۱۱۳ درصد باشد. امتداد فیبوناچی بعدی B-C خواهد بود که امتداد بازوی A-X است و در محدوده ۱۶۱.۸ تا ۲۲۴ درصد قرار دارد.
به عنوان مثال: نقطه ورود باید در امتداد ۸۸.۶ درصد از شاخه O-X باشد و حد ضرر در نقطه C دنبال میشود.
موضوع فیبوناجی از مباحث مهم در آموزش فارکس است.
نسبتهای فیبوناچی در الگوی کوسه
درست مانند هر الگوی هارمونیک دیگر، استراتژی معاملاتی کوسه، یک الگوی بازگشتی پنج شاخه است که از نسبتهای فیبوناچی در الگوی کوسه پیروی میکند.
این الگو با پنج نقطهای که با برچسبهای O، X، A، B، C مشخص میشوند، خود را از سایر الگوهای هارمونیک متمایز میکند. علاوه بر این، نقطه پایان شاخه B بالاتر از موج X به پایان میرسد. این نقطه از حداقل ۱.۱۳ و حداکثر ۱.۶۱۸ نسبت فیبوناچی فراتر میرود.
الگوی کوسه (Shark Pattern) واقعی باید این سه قانون فیبوناچی را رعایت کند:
- AB = بازگشت بین ۱.۱۳ تا ۱.۶۱۸ امتداد فیبوناچی شاخه XA
- BC = گسترش تا ۱۱۳ درصد امتداد فیبوناچی شاخه 0X
- CD = هدف ۵۰ درصد اصلاح فیبوناچی شاخه BC را تعیین میکند.
الگوی هارمونیک کوسه (Shark Pattern) در ساختار الگوی ۵-O قرار دارد. ساختار این الگو به این معنی است که برخلاف سایر الگوهای هارمونیک، تمام معاملات باید بر اساس نقطه C انجام شوند. هرچند نقطه D به عنوان یک حد سود از پیش تعریف شده استفاده میشود. به طور کلی، نقطه تکمیل الگوی CD در سطح اصلاحی فیبوناچی ۵۰ درصد از الگوی BC به پایان میرسد. همچنین باید شرط AB=CD را نیز برآورده کند.
تفاوت الگوی کوسه با سایر الگوهای هارمونیک
در واقع نسبتهای فیبوناچی است که الگوی کوسه در تحلیل تکنیکال را از سایر الگوهای هارمونیک متمایز میکنند. شما باید معنی کوسه را اینجا در معاملات درک کنید. عامل اصلی که بین کوسه هارمونیک و سایر الگوها تفاوت ایجاد میکند این است که به نسبتهای معکوس ۸۸.۶ درصد و ۱۱۳ درصد بستگی دارد.
الگوی کوسه (Shark Pattern)، که توسط اسکات کارنی معرفی شد، دارای برچسبگذاری منحصر به فرد نقاط سویینگ (O، X، A، B، C) است و بر اساس یک موج تکانشی هارمونیک شدید (Extreme Harmonic Impulse Wave) بنا شده است.
این الگو، حمایت/مقاومت تعریف شده را دوباره تست میکند و در ناحیه اصلاحی ۰.۸۸۶ – امتداد ۱.۱۳ همگرا میشود و آن را از چارچوبهای سنتی M و W متمایز میکند.
رسم الگوی کوسه روی نمودار
در این بخش یاد میگیرید چگونه الگوی کوسه را به درستی روی نمودار رسم کرده و از آن برای ورود و خروج دقیق در معاملات استفاده کنید.
رسم الگو
- ابتدا روی اندیکاتور الگوی هارمونیک که در نوار ابزار سمت راست پلتفرم قرار دارد کلیک کنید.
- سپس نقطه شروع 0 را روی نمودار تعیین کنید، که میتواند هر نقطه سویینگ سقف یا کف در نمودار باشد.
- پس از تعیین اولین نقطه سویینگ سقف/کف، حرکات موج نوسان بازار را دنبال کنید.
- معاملهگران باید 4 نقطه سویینگ سقف/کف داشته باشند. هر پایه نوسان باید اعتبارسنجی شود و به نسبتهای فیبوناچی الگوی کوسه (Shark Pattern) پایبند باشد.
استراتژیهای معاملاتی با الگوی کوسه
ورود به معامله در محدوده PRZ
در این بخش از آموزش معامله با الگوی کوسه در فارکس، به بررسی نقطه ورود میپردازیم. نقطه ورود معمولاً در ناحیهی PRZ (Potential Reversal Zone) یا همان نقطه C قرار دارد و پس از دریافت تأیید سیگنال بازگشتی، میتوان با یک سفارش بازار وارد معامله شد.
در الگوی صعودی، حد ضرر زیر پایینترین نقطه PRZ و در الگوی نزولی، بالای بالاترین نقطه قرار میگیرد. همچنین حد سود معمولاً پیش از رسیدن قیمت به نواحی سویینگ A و B مشخص میشود تا ریسک معامله بهخوبی کنترل شود.
تعیین حد ضرر و حد سود
سطح حد ضرر
حد ضرر در الگوی کوسه صعودی، چند پیپ پایینتر از الگوی کندل در نقطه C خواهد بود. برای کوسه نزولی، حد ضرر چند پیپ بالاتر از الگوی کندل نزولی در نقطه C خواهد بود.
سطح حد سود
دو سطح حد سود برای به حداقل رساندن ریسک ضرر وجود دارد. حد سود ۱، سطح قیمتی نقطه A خواهد بود. حد سود ۲ در سطح قیمتی نقطه B خواهد بود. شما باید زمانی که قیمت به سطح قیمتی حد سود یک رسید، معامله را به نقطه سربهسر برسانید.
مزایا و معایب الگوی کوسه
و اما ببینیم مزایا و معایب استفاده از الگوی کوسه چیست!
الگوهای هارمونیک بهترین الگوها هستند و دقت بالایی در برد دارند، اما نادر هستند. به دلیل نسبتهای فیبوناچی، برای شناسایی این الگوها در نمودار باید کمی بیشتر تلاش کنید.
اما همانند سایر روشهای تحلیل تکنیکال و الگوهای نموداری، الگوی هارمونیک کوسه (Shark Pattern) نیز همیشه به نتیجه خوبی منجر نمیشود. این الگو میتواند شکست بخورد، زیرا قیمت میتواند پس از رسیدن به منطقه بازگشت قیمت پیشبینیشده، به حرکت خود ادامه دهد.
حتی اگر به نظر برسد که قیمت از PRZ برگشته باشد، باز هم میتواند دوباره معکوس شود و قبل از رسیدن به اهداف قیمتی، در جهت مخالف حرکت کند. مسئله دیگر این است که تشخیص الگوی کوسه در تحلیل تکنیکال برای چشم بیتجربه دشوار است. در اوایل شکلگیری (در سویینگ سوم)، یک معاملهگر میتواند آن را با الگوی سایفر Cypher اشتباه بگیرد. اگر معاملهگر سفارش لیمیت در PRZ الگوی سایفر Cypher پیشبینیشده قرار دهد، منجر به ضرر خواهد شد.
سوالات متدوال درباره الگوی هارمونیک کوسه
1- الگوی کوسه چیست؟
پاسخ: الگوی کوسه یکی از الگوهای هارمونیک است که بر پایه نسبتهای فیبوناچی طراحی شده و برای شناسایی نقاط بازگشت احتمالی قیمت استفاده میشود.
2- تفاوت الگوی کوسه با سایر الگوهای هارمونیک چیست؟
پاسخ: برخلاف خفاش و پروانه، الگوی کوسه دارای ساختار متفاوتی است و نقطه تکمیل آن (D) معمولاً فراتر از نقطه شروع (X) قرار میگیرد.
3- بهترین تایمفریم برای استفاده از الگوی کوسه کدام است؟
پاسخ: این الگو در تایمفریمهای میانمدت و بلندمدت (۴ ساعته تا روزانه) دقت بیشتری دارد.
4- آیا الگوی کوسه همیشه دقیق عمل میکند؟
پاسخ: خیر، مانند همه الگوها نیاز به تأیید توسط اندیکاتورها یا پرایس اکشن دارد.
5- PRZ در الگوی کوسه چیست؟
پاسخ: PRZ یا “Potential Reversal Zone” محدودهای است که احتمال بازگشت قیمت در آن بالاست و محل ورود به معامله محسوب میشود.
