بازار فارکس ذاتاً قمار نیست، اما میتواند برای کسانی که بدون دانش، استراتژی و مدیریت ریسک وارد آن میشوند، به قمار شباهت پیدا کند. تفاوت اصلی در این است که قمار صرفاً به شانس متکی است، اما در فارکس میتوان با تحلیل علمی، مدیریت سرمایه و کنترل احساسات، شانس را به نفع خود تغییر داد.
درک این مرز باریک و رعایت اصول حرفهای، همان چیزی است که یک تریدر موفق را از یک قمارباز جدا میکند. اگر میخواهید پاسخ تمامی پرسشهای فوق را بدانید تا پایان این مقاله از مجموعه مقالات معاملهگر ایرانی با ما همراه باشید.
چرا برخی فارکس را با قمار اشتباه میگیرند؟
بین معامله گر و قمارباز مرز باریک و البته مشخصی وجود دارد. وقتی حرف وسط گذاشتن پول میشود، برخی دوستان چشم بسته ریسک میکنند. اگر میخواهید به در فضایی تصادفی به سودآوری پایدار برسید، مثل یک قمارباز فکر نکنید، چشم بسته ریسک نکنید و فقط به شانس تکیه نکنید!
من شخصا فکر میکنم برچسب «قمار» از این واقعیت ناشی میشود که هیچکس نمیتواند حرکات بازارهای مالی را با قطعیت پیشبینی کند، بنابراین به نوعی هر معاملهای که انجام میدهید نوعی «قمار» است. این موضوع در مورد هر نوع سرمایهگذاری یا معاملهای صدق میکند. با این حال، ابزارهای تکنیکال و بنیادی زیادی وجود دارد که میتوانید برای تغییر شانس به نفع خود آنها را در نظر بگیرید.
تفاوتهای بنیادین بین قمار و معاملهگری در بازار فارکس
باید به خاطر داشته باشید که آنچه معامله زدن را از قمار کردن متمایز می سازد این است که بتوانید شانس و احتمال را به نفع خود متمایل کنید. از همین رو، ذهنیت شما به عنوان یک معاملهگر، باید شبیه صاحب قمارخانه باشد و نه قمارباز! قمارباز فقط بر یک دور بازی (یا یک معامله) تمرکز میکند. پس این است تفاوت قمار و معامله!
اینجاست که داشتن یک دفترچه ثبت معاملات روزانه به یک ضرورت تبدیل می شود. با استفاده از داده های موجود در یادداشت های خود، میتوانید بر آن دسته از الگوهای تکنیکال تمرکز کنید که احتمال برد آنها بیشتر بوده است، نه الگوهایی که معمولا بازنده هستند. باز هم میگویید فارکس قمار است؟
چه زمانی معامله در فارکس به قمار شباهت پیدا میکند؟
در هر دوی فارکس و قمار، نتایج به شدت تحت تأثیر عواملی خارج از کنترل شرکتکننده قرار میگیرند. هیچ معاملهگری اخبار اقتصادی جهانی را کنترل نمیکند. هیچ قماربازی گردونه شانس را کنترل نمیکند. با این حال، هر دو برای توجیه ریسکی که میپذیرند، توهم کنترل ایجاد میکنند.
این توهم جایی خطرناک میشود که یک معاملهگر فارکس خود را متقاعد میکند که بردش به دلیل استراتژی بوده است، در حالی که اغلب، فقط حرکت بازار یا شانس بوده است. همانطور که یک قمارباز «احساس غریزی» خود را به آن نسبت میدهد. نه؟!
فارکس و قمار هر دو نوسانات روانی عظیمی ایجاد میکنند. همین امر بر تصمیمگیری، تمرکز و انضباط تأثیر میگذارد. یک لحظه نابغه هستید؛ لحظه بعد، سلامت عقل خود را زیر سوال میبرید.
دیدگاه دینی و قانونی درباره فارکس
اما پرسش کلیدی به لحاظ دینی اینکه فارکس قمار است؟ آیا فارکس قانونی است؟ بازار فارکس در ایران به دلیل عدم شفافیت قوانین داخلی، دیدگاههای متناقض دولتی و همچنین مسائل شرعی، همواره مورد بحث و بررسی بوده است. در زیر دیدگاه دینی درباره فارکس را با هم مرور کنیم:
ترید فارکس در ایران از منظر شرعی نیز محل مناقشه است. برخی مراجع دینی معامله در این بازار را جایز نمیدانند؛ درحالیکه برخی دیگر، با در نظر گرفتن شرایط خاص، آن را مشروع میدانند. بیایید ببینیم از نظر علما آیا فارکس حرام است؟
- آیتالله مکارم شیرازی: بیان کردهاند که اگر بازار فارکس شرایط شرعی معاملات را رعایت نکند، فعالیت در آن جایز نیست.
- آیتالله سیستانی: بهطور کلی ورود به معاملات فارکس را مجاز نمیدانند و معتقد هستند که مسلمانان باید از این نوع فعالیتها خودداری کنند.
- آیتالله خامنهای: تبادل ارزهای غیرهمجنس را درصورتیکه منع قانونی وجود نداشته باشد، مجاز دانستهاند؛ اما نسبت به اعتبار اعطایی کارگزاران به معاملهگران (بهویژه اگر همراه با سود باشد) ابراز تردید کردهاند.
نظر کارشناسان مالی درباره ریسک فارکس
و اما نظر کارشناسان مالی درباره قمار بودن فارکس و ریسک ناشی از آن! باید دانست که یکی از بهترین استراتژیهای مدیریت ریسک برای فارکس، سفارشات حد ضرر است. حد ضرر (که از مباحث مهم در آموزش فارکس است) به معاملهگران کمک میکنند تا منطقه امن خود را تعریف کنند و حداکثر ضرر خود را محدود کنند. این کار ریسک و احساسات را از معاملات و همچنین ضررهای بزرگتر حذف میکند.
دو مورد دیگر از بزرگترین ریسکها در معاملات فارکس، نوسانات و لوریج هستند. هرچند نوسانات قیمت میتوانند مفید و راهی برای تبدیل سود باشند، اما میتوانند منجر به ضررهای بزرگی نیز شوند. لوریج یکی دیگر از ریسکهای بزرگ در معاملات فارکس است.
استفاده از لوریج، که به معنای معامله با مارجین است، امکان خرید داراییها را با کسری از هزینه واقعی فراهم میکند. این به معاملهگران اجازه میدهد تا با پول کمتری معامله کنند، اما ضررها را افزایش میدهد و این به گفته کارشناسان مالی فی نفسه ریسک بزرگی است.
بسیاری از کارشناسان مالی ریسک اعتبار بروکرهای فارکس را نیز به این موارد جمع میزنند.
سوالات متدوال درباره ی آیا معامله در فارکس قمار است؟
1- آیا فارکس همان قمار است؟
پاسخ: خیر. فارکس بازاری مالی است که بر پایه عرضه و تقاضا فعالیت میکند؛ اما اگر بدون دانش و استراتژی معامله کنید، شبیه قمار خواهد بود.
2- چه تفاوتی بین قمار و فارکس وجود دارد؟
پاسخ: در قمار همه چیز بر پایه شانس است، اما در فارکس ابزارهای تحلیل، مدیریت ریسک و استراتژیهای علمی وجود دارد.
3- چرا بعضیها میگویند فارکس حرام است؟
پاسخ: به دلیل شباهت معاملات پرریسک و لوریج بالا با قمار. اما در صورت رعایت قوانین، شفافیت قرارداد و دانش کافی، میتواند مشروع و قانونی باشد.
4- چه عواملی باعث میشود معامله در فارکس به قمار تبدیل شود؟
پاسخ: بیبرنامگی، هیجانات احساسی، استفاده بیش از حد از لوریج و نداشتن مدیریت سرمایه.
5- چطور مطمئن شوم فعالیت من در فارکس قمارگونه نیست؟
پاسخ: با داشتن استراتژی مشخص، تمرین روی حساب دمو، مدیریت ریسک و دوری از تصمیمات احساسی.
