پیپ در فارکس چیست؟

پیپ در فارکس چیست؟

پیپ واحد رایج اندازه‌گیری تغییر نرخ جفت‌ارز است. در بیشتر جفت‌ارزهای معمول مانند EUR/USD یا GBP/USD، هر پیپ معادل 0.0001 تغییر قیمت است؛ یعنی رقم چهارم بعد از ممیز. اگر یورو/دلار از 1.1050 به 1.1051 برسد، یک پیپ بالا رفته و اگر به 1.1049 برسد، یک پیپ پایین آمده است.

به جای حفظ کردن عدد، تصور کنید در یک خط‌کش بسیار ریز، هر خانه را یک پیپ نام‌گذاری کرده‌ایم. پیپ فاصلهٔ قیمت را می‌گوید؛ خودش نه دلار است، نه سود. برای تبدیل این فاصله به پول باید اندازهٔ معامله را هم بدانیم.

پیپ را از روی نرخ چگونه بشماریم؟

دو قیمت فرضی 1.1050 و 1.1080 را کنار هم بگذارید. اختلافشان 0.0030 است. چون در این جفت هر پیپ 0.0001 است، اختلاف قیمت ۳۰ پیپ می‌شود. کافی است اختلاف را بر اندازهٔ یک پیپ تقسیم کنید: 0.0030 ÷ 0.0001 = 30.

تمرین آریا کمی متفاوت است: EUR/USD از 1.08010 به 1.08110 می‌رود. اختلاف 0.00100 یا ۱۰ پیپ است. وجود رقم پنجم نباید شما را به اشتباه بیندازد؛ قیمت دقیق‌تر نمایش داده شده، اما هر پیپ همچنان 0.0001 است.

در جفت‌ارزهای دارای ین، یک پیپ چند است؟

در جفت‌هایی که ین ژاپن ارز دوم است، مثل USD/JPY و GBP/JPY، یک پیپ معمولاً 0.01 است؛ رقم دوم بعد از ممیز. برای نمونه، حرکت USD/JPY از 150.00 به 150.01 یک پیپ و حرکت از 150.00 به 150.50 پنجاه پیپ است.

این دو قاعده، نمونه‌های رایج آموزشی‌اند؛ برای نمادهای نامعمول یا ابزارهایی مثل طلا نباید تعریف پیپ جفت‌ارز را بی‌بررسی تعمیم دهید. مشخصات همان نماد را در پلتفرم ببینید. اگر جایی قیمت USD/JPY را با سه رقم اعشار دیدید، معنایش این نیست که یک پیپ به 0.001 تغییر کرده است.

پیپت و پوینت چه تفاوتی با پیپ دارند؟

پوینت در متاتریدر، واحدی مرتبط با دقت نمایش قیمت نماد است. برای مثال، در EUR/USD با پنج رقم اعشار، هر پوینت برابر 0.00001 است؛ بنابراین ۱۰ پوینت برابر یک پیپ می‌شود. در USD/JPY با سه رقم اعشار نیز هر پوینت 0.001 و هر پیپ 0.01 است. اما در نمایش چهاراعشاری EUR/USD، یک پوینت برابر یک پیپ است؛ پس این نسبت را نباید برای همه نمادها یکسان فرض کرد.

پوینت با تیک‌سایز (Tick Size) هم الزاماً برابر نیست. تیک‌سایز کوچک‌ترین گام مجاز تغییر قیمت است و در بعضی ابزارها می‌تواند چند پوینت باشد. هنگام تنظیم سفارش، ابتدا بررسی کنید فیلد موردنظر قیمت دریافت می‌کند یا فاصله‌ای برحسب پوینت یا پیپ.

ارزش هر پیپ چقدر است؟

اینجا باید بین تعداد پیپ و ارزش پولی هر پیپ فرق بگذاریم. تعداد پیپ از اختلاف دو قیمت به دست می‌آید؛ ارزش آن به تعداد واحدهای معامله‌شده، جفت‌ارز و ارز حساب بستگی دارد. پس جملهٔ «هر پیپ یک دلار است» بدون گفتن اندازهٔ معامله درست نیست.

در مثال سادهٔ EUR/USD، اگر ارز حساب دلار باشد، ارزش یک پیپ برابر است با تعداد یوروی معامله‌شده × 0.0001 دلار. برای ۱٬۰۰۰ یورو، یک پیپ ۰٫۱۰ دلار است؛ برای ۱۰٬۰۰۰ یورو، ۱ دلار؛ و برای ۱۰۰٬۰۰۰ یورو، ۱۰ دلار. این اندازه‌ها در درس بعد با نام میکرو، مینی و لات استاندارد آشنا می‌شوند.

حالا به همان حرکت ۱۰ پیپی 1.08010 → 1.08110 برگردیم. با موقعیت ۱۰٬۰۰۰ یورویی، تغییر ارزش ناخالص 10 × 1 دلار = 10 دلار است؛ با ۱٬۰۰۰ یورو فقط یک دلار. اگر حرکت در خلاف جهت معامله باشد، همین محاسبه زیان را نشان می‌دهد. اسپرد، کمیسیون و اختلاف قیمت اجرا را در این مثال کنار گذاشته‌ایم.

اگر ارز دوم دلار نباشد چه می‌شود؟

ارزش پیپ ابتدا به ارز دومِ جفت به دست می‌آید. فرض کنید ۱۰٬۰۰۰ واحد USD/CAD دارید. یک پیپِ 0.0001 یعنی 10,000 × 0.0001 = 1 دلار کانادا. اگر حساب شما دلاری است و برای مثالِ فرضی USD/CAD = 1.2500 باشد، یک دلار کانادا حدود 1 ÷ 1.2500 = 0.80 دلار آمریکا است. با تغییر نرخ تبدیل، این مقدار دلاری هم تغییر می‌کند.

برای USD/JPY با ۱۰٬۰۰۰ واحد، هر پیپ 10,000 × 0.01 = 100 ین است. اگر نرخ فرضی USD/JPY = 150.00 باشد، ۱۰۰ ین تقریباً 100 ÷ 150 = 0.67 دلار می‌شود. بنابراین عدد دلارِ یک پیپ در این جفت با نرخ ین ثابت نمی‌ماند.

نیازی نیست تمام تبدیل‌های چندمرحله‌ای را از بر شوید. روش امن برای تازه‌کار این است: اول ارزش پیپ را به ارز دوم پیدا کنید؛ بعد اگر لازم بود آن را به ارز حساب تبدیل کنید. در جفت‌های کراس مانند GBP/JPY با حساب دلاری، یک نرخ تبدیل دیگر هم ممکن است لازم شود. ماشین‌حساب پیپ یا مشخصات پلتفرم این کار را انجام می‌دهد؛ شما باید بفهمید چه واحدی را نمایش می‌دهد.

پیپ و سود واقعی معامله چه نسبتی دارند؟

تعداد پیپ به‌تنهایی نشان نمی‌دهد معامله سودده بوده یا زیان‌ده؛ جهت معامله هم اهمیت دارد. اگر EUR/USD از 1.2000 به 1.2030 برسد، قیمت ۳۰ پیپ افزایش یافته است. این حرکت برای موقعیت خرید در جهت سود و برای موقعیت فروش در جهت زیان است.

برای محاسبه نتیجه پولی، باید فاصله قیمت‌های واقعی اجرای ورود و خروج را در نظر بگیرید. خرید در قیمت Ask و فروش در قیمت Bid انجام می‌شود؛ اختلاف این دو قیمت، اسپرد است.

برای مثال، اگر ۱۰٬۰۰۰ واحد EUR/USD را در 1.1000 بخرید و در 1.1010 بفروشید، فاصله قیمت‌های اجرا ۱۰ پیپ است:

10,000 × (1.1010 − 1.1000) = 10 USD

نتیجه ناشی از اختلاف قیمت، ۱۰ دلار سود است. چون از قیمت‌های واقعی خرید و فروش استفاده کرده‌ایم، اثر اسپرد در همین محاسبه وجود دارد و نباید دوباره آن را کم کنیم.

برای رسیدن به نتیجه خالص، کمیسیون جداگانه و هزینه یا اعتبار نگهداری شبانه را نیز لحاظ کنید. سواپ بسته به شرایط حساب، نماد و جهت معامله می‌تواند بدهکار یا بستانکار شود. لغزش اجرا هم ممکن است قیمت واقعی ورود یا خروج را با قیمت موردانتظار متفاوت کند.

بنابراین حرکت مشاهده‌شده روی نمودار همیشه برابر با سود و زیان واقعی معامله نیست. در درس سود و زیان معامله منطق قیمت خرید و فروش را خواندید.

یک تمرین کوتاه پیش از رفتن به درس بعد

1. EUR/USD از 1.1000 به 1.1025 می‌رود: چند پیپ؟ ۲۵ پیپ.
2. USD/JPY از 150.20 به 150.05 می‌رسد: چند پیپ؟ ۱۵ پیپ کاهش.
3. اگر ۱٬۰۰۰ واحد یورو/دلار معامله کرده باشید، تغییر ۲۵ پیپی چند دلار تغییر ناخالص است؟ ۲٫۵ دلار، پیش از هزینه‌ها.

اگر پاسخ سؤال سوم را با «۲۵ دلار» اشتباه گرفته‌اید، طبیعی است: تعداد پیپ را مستقیم با دلار برابر دانسته‌اید. کمی مکث کنید و اندازهٔ معامله را هم کنار آن بگذارید.

پیپ را در خرید و فروش یکسان بشماریم، نتیجه را نه

خودِ پیپ فقط فاصله است؛ جهت معامله را نمی‌داند. فرض کنید EUR/USD از 1.2000 به 1.2030 برسد. نرخ ۳۰ پیپ افزایش یافته است. اگر خریدِ باز داشتید، این حرکت در جهت شماست؛ اگر فروشِ باز داشتید، برخلاف جهت شما. در هر دو حالت تعداد پیپ یکسان است و علامت سود یا زیان فرق می‌کند.

حالا قیمت از 1.2030 به 1.2010 برمی‌گردد. این بازگشت ۲۰ پیپ کاهش است، نه «از اول ۱۰ پیپ زیان». اگر از 1.2000 تا 1.2010 کل مسیر را بسنجید، اختلاف خالص دو قیمت ۱۰ پیپ افزایش است. همیشه مشخص کنید دو قیمتی که مقایسه می‌کنید کدام‌اند: اول و آخرِ یک بازه، یا دو حرکت پیاپی.

در حساب واقعی، نموداری که می‌بینید ممکن است فقط یکی از قیمت‌های Bid یا Ask را نشان دهد. بنابراین شمارشِ حرکت روی یک خط نمودار و حساب‌کردن سود معامله با قیمت‌های اجراشده دو کار مرتبط اما جدا هستند. برای نتیجهٔ واقعی، تاریخچهٔ سفارش و هزینه‌ها را بررسی کنید.

اگر جفت‌ارز به‌جای دلار، پوند یا ینِ دوم داشته باشد

رویا از پارسا می‌پرسد: «پس در EUR/GBP هم هر پیپ ۱۰ دلار است؟» خیر. اگر حجم ۱۰۰٬۰۰۰ یورو و اندازهٔ پیپ 0.0001 باشد، حرکت یک پیپ به اندازهٔ ۱۰ پوند ارزش‌گذاری می‌شود، چون پوند ارز دوم است. اگر حساب او دلاری باشد، باید آن ۱۰ پوند را با نرخ تبدیل مناسب به دلار برگرداند. تا وقتی این تبدیل را ندانید، جملهٔ «یک لات همیشه ۱۰ دلار برای هر پیپ است» فقط برای بعضی جفت‌ها، مثل EUR/USD با حساب دلاری، درست است.

در EUR/JPY نیز برای ۱۰۰٬۰۰۰ یورو، یک پیپِ 0.01 برابر ۱٬۰۰۰ ین است؛ تبدیل به ارز حساب مرحلهٔ بعد است. این مثال‌ها برای فهم واحدها هستند، نه عدد نرخ لحظه‌ای یا توصیهٔ انتخاب جفت‌ارز.

پیپ در تعیین فاصلهٔ حد ضرر چه کمکی می‌کند؟

اگر رویا خریدی در EUR/USD نزدیک 1.1000 داشته باشد و در تمرین، حد ضرر را در 1.0975 بگذارد، فاصلهٔ این دو نرخ 0.0025 ÷ 0.0001 = 25 پیپ است. او می‌تواند این فاصله را در ارزش پولی هر پیپ ضرب کند تا زیان برنامه‌ریزی‌شده را تخمین بزند. برای 0.01 لات و حساب دلاری، 25 × 0.10 = 2.50 دلار پیش از هزینه و لغزش می‌شود.

اگر اشتباهاً در پنجرهٔ سفارش «۲۵ پوینت» را وارد کند و پلتفرم هر پوینت را یک‌دهم پیپ بداند، حد ضرر فقط ۲٫۵ پیپ دور می‌شود. پیش از ذخیره‌کردن دستور، قیمت نهاییِ حد ضرر را روی نمودار بخوانید تا واحد پلتفرم غافلگیرتان نکند.

مشخصات نماد را در متاتریدر از کجا ببینیم؟

در نسخه دسکتاپ متاتریدر ۵، در پنجره Market Watch روی نماد راست‌کلیک کنید و گزینه Specification را بزنید. برای بررسی واحد تغییر قیمت و اندازه معامله، این مشخصات مهم‌اند:

ارزش تیک لزوماً برابر ارزش یک پیپ نیست. ابتدا اندازه تیک را با اندازه پیپ مقایسه کنید و حجم معامله را هم در نظر بگیرید. این بررسی برای نمادهایی مانند طلا اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا نباید قواعد جفت‌ارزها را بدون بررسی به آن‌ها تعمیم داد.

خلاصهٔ درس

پیپ واحد بیان تغییر نرخ جفت‌ارزهاست؛ در بیشتر جفت‌ارزهای رایج 0.0001 و در جفت‌های رایج با ین در سمت دوم 0.01 است. پیپت یک‌دهم پیپ است، اما نسبت پوینت به پیپ به مشخصات نماد و نحوه نمایش قیمت بستگی دارد.

برای محاسبه ارزش پولی پیپ، ابتدا تعداد واحدهای ارز پایه را در اندازه پیپ ضرب کنید؛ سپس در صورت نیاز نتیجه را از ارز دوم به ارز حساب تبدیل کنید. تغییر لوریج با حجم ثابت، ارزش پیپ را تغییر نمی‌دهد. برای محاسبه سود و زیان خالص نیز قیمت‌های واقعی اجرا، کمیسیون و سواپ احتمالی را در نظر بگیرید. در درس بعد همین «اندازهٔ معامله» را با واحد لات یاد می‌گیریم.