نسبت شارپ (Sharpe Ratio) یکی از ابزارهای کلیدی در ارزیابی عملکرد سرمایهگذاری به شمار میرود و به ویژه در بازارهای مالی از جمله فارکس کاربرد ویژهای دارد. این نسبت که نخستین بار توسط ویلیام شارپ در دهه 1960 معرفی شد، به سرمایهگذاران کمک میکند تا بتوانند بازدهی یک سرمایهگذاری را نسبت به ریسک آن اندازهگیری کنند. با توجه به نوسانات بالای بازار فارکس و ریسکهای مرتبط با آن، درک و استفاده از نسبت شارپ کیفیت معامله گری را ارتقا میبخشد.
در این مقاله از مجموعه مقالات معاملهگر ایرانی، خواهیم گفت نسبت شارپ چیست، فرمول نسبت شارپ و محاسبه نسبت شارپ چگونه است، نسبت شارپ خوب چقدر است و اساسا نسبت شارپ چه کمکی به معاملهگر میکند؟ پس تا پایان مقاله امروز با ما همراه باشید.
تعریف ساده Sharpe Ratio برای معاملهگران
نسبت شارپ چیست؟ یا به قول برخی دوستان با کلاس تر شارپ ریشیو چیست؟ نسبت شارپ، که به نام خالق آن، یعنی ویلیام شارپ، نامگذاری شده است، معیاری است که برای ارزیابی عملکرد تعدیلشده با ریسک برای یک استراتژی معاملاتی استفاده میشود.
این نسبت، میانگین بازده کسبشده را مازاد بر نرخ بدون ریسک (ریسک فری) به ازای هر واحد نوسان یا ریسک کل محاسبه میکند. با مقایسه بازده یک سرمایهگذاری یا استراتژی نسبت به ریسک آن، نسبت شارپ به سرمایهگذاران و معاملهگران این امکان را میدهد که تعیین کنند آیا بازده ارزش ریسکهای پذیرفتهشده را دارد یا خیر!
مثلا یک پرتفوی با نسبت شارپ ۱.۵ بهتر از یک پرتفوی با نسبت شارپ ۱.۰ در نظر گرفته میشود، زیرا برای هر واحد ریسک پذیرفتهشده، بازده بالاتری ایجاد میکند.
چرا نسبت شارپ معیار مهمی در مدیریت ریسک است؟
حال که گفتیم نسبت شارپ چیست، بیایید ببینیم چرا نسبت شارپ یا Sharpe Ratio مهم است؟ همانطور که گفتیم نسبت شارپ به سرمایهگذاران و معاملهگران این امکان را میدهد که عملکرد سرمایهگذاریها یا استراتژیهای معاملاتی خود را بر اساس ریسک تعدیلشده ارزیابی کنند. نسبت شارپ بالاتر نشاندهنده بازده تعدیلشده بر اساس ریسک بهتر است.
از طرفی با تحلیل نسبت شارپ داراییها یا استراتژیهای فردی، سرمایهگذاران و معاملهگران سبد سرمایهگذاری خود را بهینه و مدیریت ریسک با نسبت شارپ را در دستور قرار میدهند.
همچنین نسبت شارپ امکان مقایسه بین سرمایهگذاریها یا استراتژیهای معاملاتی مختلف را فراهم میکند و سرمایهگذاران و معاملهگران را قادر میسازد تا گزینههای با بهترین عملکرد را بر اساس ریسک تعدیلشده انتخاب کنند. معاملهگران همچنین با تمرکز بر سرمایهگذاریها یا استراتژیهایی با وضعیت بهینه ریسک-پاداش، ریسک را بهتر مدیریت میکنند.
فرمول نسبت شارپ؛ چگونه Sharpe Ratio محاسبه میشود؟
اما در فرمول نسبت شارپ چه چیزهایی لازم است؟ برای محاسبه نسبت شارپ، به سه بخش اطلاعات نیاز دارید:
معرفی اجزای فرمول
فرمول نسبت شارپ:
- میانگین بازده سرمایهگذاری یا استراتژی معاملاتی شما
- نرخ بازده بدون ریسک (معمولاً بازده اوراق قرضه دولتی کوتاهمدت، مانند اوراق خزانه امریکا)
- انحراف معیار بازده سرمایهگذاری یا استراتژی شما (معیاری در ازای تلاطم بازار)
فرمول نسبت شارپ به شرح زیر است:
نسبت شارپ = (میانگین بازده – نرخ بدون ریسک) / انحراف معیار بازده
مثال محاسبه نسبت شارپ روی یک استراتژی معاملاتی
مثال عملی از محاسبه Sharpe Ratio: فرض کنید یک دارایی نرخ بازده متوسط (r) 8٪، انحراف معیار (sd) 2٪ و نرخ بدون ریسک (rf) برای اوراق 4٪ داشته باشد. نسبت شارپ برای این دارایی در این دوره (8-4)/2 یا 2 خواهد بود.
تفسیر نسبت شارپ؛ چه عددی خوب محسوب میشود؟
محدوده نسبت شارپ (ضعیف تا عالی)
استفاده از انحراف معیار در نسبت شارپ برای در نظر گرفتن تغییرپذیری نرخ بازده یک دارایی است. نگهداری یک دارایی با نرخ بازده متوسط بالا ایدهآل است، اما هرچه نرخ بازده متغیرتر باشد، جذابیت آن دارایی کمتر میشود.
به عنوان مثال، اگر نرخ بازده یک دارایی ۸٪، ۱۰٪ و -۳٪ باشد، نرخ بازده متوسط ۵٪ شاید جذاب باشد، اما این واقعیت که سرمایهگذارانی که دارایی را فقط برای دوره سوم نگه داشتهاند، ۳٪ ضرر کردهاند، جذابیت آن را بسیار کمتر میکند.
اما نسبت شارپ خوب چقدر است؟ بهترین مقدار نسبت شارپ: نسبتهای شارپ بالاتر از یک عموماً «خوب» در نظر گرفته میشوند و بازده مازاد نسبت به نوسانات ارائه میدهند. با این حال، سرمایهگذاران اغلب نسبت شارپ یک سبد یا صندوق را با نسبت شارپ سایر سبدها یا بخشهای بازار مقایسه میکنند. مثلا سبدی با نسبت شارپ یک ممکن است فاقد نسبت شارپ باشد، اگر اکثر رقبا نسبتهای بالاتر از ۱.۲ داشته باشند. یک نسبت شارپ خوب در یک زمینه ممکن است در زمینهای دیگر بد باشد.
اشتباهات رایج در برداشت از Sharpe Ratio
یکی از اشتباهات رایج در برداشت از مفهوم Sharpe Ratio در فارکس، نادیده گرفتن تفاوت بین ریسک سیستماتیک و غیرسیستماتیک است. بسیاری از معاملهگران تنها به نسبت شارپ به عنوان یک معیار کلی برای ارزیابی عملکرد استراتژیهای معاملاتی خود نگاه میکنند، بدون آنکه توجه کافی به نوع ریسکهایی که با آن مواجه هستند، داشته باشند.
همچنین، برخی تصور میکنند که نسبت شارپ Sharpe Ratio بالا همیشه به معنای یک استراتژی معاملاتی موفق است، در حالی که این نسبت تنها نشاندهنده نسبت بازده به ریسک است و نمیتواند به تنهایی کیفیت یا پایداری یک استراتژی را تضمین کند.
از سویی دیگر معاملهگران گاهی در تحلیل دادهها دورههای زمانی نامناسبی انتخاب میکنند که منجر به نتایج گمراهکننده میشود.
کاربردهای نسبت شارپ در معاملهگری فارکس
مقایسه استراتژیها با استفاده از Sharpe Ratio
برای بهبود نسبت شارپ در استراتژی معاملاتی، روی افزایش بازده یا کاهش ریسک تمرکز کنید. با اصلاح نقاط ورود و خروج یا با تنوعبخشی به سرمایهگذاریهای با بازده بالا، بازده را افزایش دهید. برای کاهش ریسک، سبد سرمایهگذاری خود را در دارایی های مختلف متنوع کنید یا از حد ضرر برای محدود کردن ضررهای احتمالی استفاده کنید.
ارزیابی کیفیت سیستم معاملاتی
بررسی و تنظیم منظم استراتژی معاملاتی (از مباحث مهم در آموزش فارکس) بر اساس عملکرد بازار هم برای بهینهسازی نسبت شارپ کمک خوبی میکند. این تعادل بین پیدا کردن بازده بالاتر و مدیریت ریسک، کلید بهبود نسبت شارپ است.
تفاوت نسبت شارپ با نسبت Sortino و Calmar
چرا Sortino معیار دقیقتری برای ریسک نزولی است؟
تفاوت نسبت شارپ و Sortino Ratio چیست؟ نسبت شارپ و نسبت سورتینو هر دو معیارهایی هستند که برای ارزیابی عملکرد سرمایهگذاریها استفاده میشوند، اما در رویکرد خود به ریسک و بازده تفاوت قابل توجهی دارند.
نسبت سورتینو با اندازهگیری بازده به ازای هر واحد از ریسک نزولی، با استفاده از انحراف نزولی به عنوان معیار ریسک خود، مشخصا بر ریسک نزولی تمرکز میکند. این نسبت فقط نوسانات منفی را به عنوان ریسک نامطلوب در نظر میگیرد و اغلب در مقایسه با حداقل بازده قابل قبول (MAR) که میتواند نرخ بدون ریسک نیز باشد، معیار قرار میدهد. نسبت سورتینو اغلب برای توزیعهای بازده کج یا غیر نرمال مناسبتر تلقی میشود، زیرا بر محافظت در برابر ریسک نزولی و عملکرد پایینتر از یک هدف تأکید دارد.
تفاوت کاربردی شارپ و کالمار برای تریدرها
نسبت شارپ به بررسی بازده نسبت به نوسان کلی (انحراف معیار) میپردازد و با استفاده از آن تریدرها درک بهتری از ریسک کل استراتژیهای خود دارند. در مقابل، نسبت کالمار تمرکز بیشتری بر روی ریسک نزولی دارد و بازده را نسبت به بیشترین افت (Drawdown) سرمایهگذاری اندازهگیری میکند.
این ویژگی نسبت کالمار آن را برای تریدرهای فارکس که به دنبال مدیریت ریسک و محافظت از سرمایه خود در برابر زیانهای بزرگ هستند، جذابتر میسازد.
آیا Sharpe Ratio برای هر استراتژی قابل اتکا است؟
محدودیتهای نسبت شارپ
با تمام این توصیفات نسبت شارپ محدودیتهایی دارد.
- فرض در آن این است که بازدهها به طور نرمال توزیع شدهاند، که ممکن است همیشه اینطور نباشد.
- فقط ریسک نزولی (که با انحراف معیار بازده اندازهگیری میشود) را در نظر میگیرد و پتانسیل بازده بسیار مثبت را نادیده میگیرد.
- فرض میکند که سرمایهگذاران ریسکگریز هستند، که ممکن است این موضوع برای همه سرمایهگذاران صادق نباشد.
یک سال بسیار بد یا بسیار خوب میتواند نسبت شارپ را به شدت منحرف کند تا جایی که نمایانگر نسبت ریسک به بازده آن دارایی یا سبد نباشد.
چه زمانی نباید از Sharpe Ratio استفاده کرد؟
نوسان مثبت: نسبت شارپ، تمام نوسانات پرتفوی را حتی زمانی که نوسانات مثبت برای سودآوری ضروری است، پرریسک میداند.
جمع بندی:اهمیت نسبت شارپ در تحلیل عملکرد معاملهگران فارکس
در این مقاله گفتیم نسبت شارپ چیست، فرمول نسبت شارپ چگونه است و محاسبه نسبت شارپ چگونه انجام میگیرد. موردی را پیدا کنید که برای سبک معاملاتی شما مناسب باشد، ثابت کنید که انتظار مثبت دارد و با مدیریت ریسک سرسختانه از حساب خود محافظت کنید.
نسبت شارپ ابزاری قدرتمند برای ارزیابی بازده تعدیلشده با ریسک و بهینهسازی سبدهای سرمایهگذاری است.
اگرچه محدودیتهایی دارد، اما همچنان ابزاری محبوب و مفید برای سرمایهگذاران و مدیران سبد سهام است.
فرمول طلایی واقعی موفقیت در فارکس، امید مثبت به علاوه مدیریت ریسک منظم است. و اینها را میتوان از طریق ترکیبات بیشماری به دست آورد.
نرخ برد ۵۰٪ با ریسک به پاداش ۲:۱ رویکردی کاملاً معتبر است. اما ۴۰٪ با ۳:۱ و ۶۰٪ با ۱.۵:۱ و ۳۵٪ با ۴:۱ نیز خوب است.
این فرمولی است که واقعاً جواب میدهد. موفق باشید!
سوالات متداول درباره ی نسبت شارپ
1- نسبت شارپ خوب نشان دهنده چیست؟
پاسخ: نسبت شارپ خوب ترجیحاً بالاتر از 0.75 است که نشان میدهد بازده سرمایهگذاری، ریسک مرتبط را جبران میکند. با این حال، اگر این نسبت بالاتر از 1.5 باشد، احتیاط توصیه میشود.
2- آیا نسبت شارپ بالا خوب است پایین؟
پاسخ: شما معمولاً نسبت شارپ بالایی باید داشته باشید. نسبت شارپ بالاتر نشان میدهد که سرمایهگذاری بازده تعدیلشده با ریسک بهتری دارد، به این معنی که شما برای هر واحد ریسک پذیرفتهشده بازده بیشتری دریافت میکنید. در مقابل، نسبت شارپ پایین نشان دهنده بازده تعدیلشده با ریسک نامطلوبتر است.
3- چرا نسبت شارپ برای سرمایهگذاران مهم است؟
پاسخ: سرمایهگذاران از نسبت شارپ برای ارزیابی عملکرد تعدیلشده با ریسک یک سرمایهگذاری استفاده میکنند.
